Obezitenin Psikolojik Etkileri Nedir? Obezite Psikolojiyi Nasıl Etkiler?

Vücutta yağ birikimi yalnızca fiziksel sağlığı etkilemekle kalmaz, aynı zamanda mental durum üzerinde de önemli etkileri vardır. Görünür etkilerinin yanı sıra, obezite kişinin psikolojik durumuna sessizce zarar verebilir ve düşük özgüven, endişe ve hatta depresyona yol açabilir. Bu blog yazımızda, obezitenin sıklıkla göz ardı edilen zihinsel etkilerini keşfedeceğiz ve beden ile zihin arasındaki karmaşık ilişkiyi inceliyor olacağız. Obezitenin psikolojik zararlarını ortaya çıkarırken ve bu sorun hakkında çözüm yollarını gelin beraber inceleyelim.

Beslenme bozukluklarının görülme sıklığı dünya genelinde artmaktadır.

Depresyon ve diğer psikiyatrik bozukluklara da yol açan obezite, sadece fiziksel sağlığı tehdit etmekle kalmaz, aynı zamanda ruh sağlığına da zarar verir. Günümüzde toplumda, teknoloji ve kültürdeki hızlı değişimlerle birlikte çatışmalar ortaya çıkmakta, moda trendleri farklılaşmakta, bununla birlikte beslenme bozuklukları ve obezitede artış meydana gelmektedir. Özellikle, beden imajına yönelik toplumsal algılardaki değişim, beslenme bozukluklarının görülme sıklığını artırmaktadır.

Obezite oranları arttıkça benlik saygısı azalmaktadır.

Çeşitli çalışmalar, obez bireylerin ortalama vücut ağırlığına sahip olan kişilere kıyasla daha düşük özsaygı, benlik saygısına sahip olma ve daha yüksek düzeyde depresyon, anksiyete, cinsel işlev bozuklukları, uyku bozuklukları ve kişilik bozuklukları yaşama eğiliminde olduklarını göstermiştir. Dahası, araştırmalar obezite ile düşük benlik saygısı arasında doğrudan bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bağlanma teorisi, bireylerin kişilerarası ilişkileri nasıl kurduğunu açıklayan psikolojik bir teoridir. Bu teoriye göre, bağlanma stili bireyin özgüveni ile yakından ilişkilidir. Obez bireylerle yapılan çalışmalar, güvensiz bağlanma stiline sahip olanların daha düşük öz değere sahip olma eğiliminde olduklarını, yetersizlik ve işe yaramazlık duyguları yaşadıklarını ve başkaları tarafından reddedilmeye karşı daha hassas olduklarını göstermiştir. Bu durum, kişisel yetersizlikle başa çıkmanın bir yolu olarak kilo ve diyetle meşgul olmaya yol açabilir. Güvensiz bağlanma, bireylerin değerlerini ve sevilebilirliklerini fark etmelerini zorlaştırarak düşük benlik saygısını daha da kötüleştirebilir. Sonuç olarak, diyet ve kilo verme, bireylerin kontrol ve güç duygusunu yeniden kazanmaları için bir yol olarak kullanılabilir ve en azından görünüşleri açısından kendilerini yeniden tanımlamalarına olanak tanır. Ancak, uzun vadeli başarı elde etmek için özsaygı ve bağlanma ile ilgili altta yatan psikolojik sorunların ele alınması önemlidir.

Obeziteye neden olan psikolojik sorunlar çözülmelidir.

Obezite, ameliyat, diyet ve egzersiz gibi çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar obezitenin psikolojik sıkıntılardan da kaynaklanabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, obezitenin temel nedenini ele almaya yardımcı olmak için “psikolojik destek odaklı obezite tedavisi” ve “psikoterapi tedavisi” gibi yeni tedavi modelleri ortaya çıkmıştır. Araştırmalar, obez kişilerin aynı zamanda psikolojik bozuklukları olabileceğini ve obezitenin genellikle diğer psikopatolojik bozukluklarla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, bir kişinin aşırı yemesine neden olan altta yatan psikolojik sorunları ele alarak obeziteyi tedavi etmek giderek daha önemli hale gelmektedir. Çalışmalar ayrıca obeziteye katkıda bulunan psikolojik sorunların tedavi edilmesiyle kişinin kalıcı kilo kaybına ulaşabileceğini göstermiştir. Bu durum, obezite ile mücadele eden bireylerde psikolojik sıkıntıların tedavisine öncelik verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Hastalar kilo verdikten sonra şiddetli stres altında eski yeme alışkanlıklarına dönme eğilimindedir.

Araştırmalar obezite ve psikopatoloji arasında bir korelasyon olduğunu göstermiştir. Obez bireyler daha düşük benlik saygısına sahip olma eğilimindedir ve depresyon, anksiyete bozuklukları (sosyal fobi ve obsesif-kompulsif bozukluk gibi), cinsel işlev bozuklukları, uyku bozuklukları, kişilik bozuklukları ve psikososyal engellilikten muzdarip olabilirler. İster farmakolojik ister davranışsal olsun çoğu tedavide, hastaların kilo verdikten sonra şiddetli stres altında eski yeme alışkanlıklarına dönme eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir. Bu durum daha fazla kilo alımına ve yeme bozukluklarının gelişmesine yol açabilir. Kişilerin kalıcı olarak kilo vermelerine yardımcı olmak için, diyet programına ek olarak bireysel terapi ve grup terapisine dayalı tedavi modellerini içeren kapsamlı bir yaklaşım önerilmektedir. Bu terapiler sayesinde bireyler kendilerini iyi hissetmeye çalışabilir ve sağlıklı seçimler yapma konusundaki kararlılıklarını güçlendirebilirler.

Psikolojik bozukluklar bilişsel-davranışçı terapi ile etkili bir şekilde tedavi edilebilir.

Obezite tedavisinde etkili olan terapi yaklaşımlarından biri de bilişsel-davranışçı terapidir. Bu yaklaşım, hastaların gıda ve diyetle ilgili yıkıcı düşünceleri, olumsuz duyguları, motivasyonu düşüren tutumları ve ilgili mantık hatalarını bilişsel yeniden yapılandırma teknikleri aracılığıyla belirlemelerine ve düzeltmelerine yardımcı olur. Böylece kişi daha sağlıklı ve rasyonel düşünmenin yanı sıra daha iyi duygular ve başa çıkma davranışları geliştirir. Bu yaklaşımın obezite tedavisinde bireysel psikoterapilerde ve grup terapilerinde çok etkili olduğu tespit edilmiştir. Bilişsel-davranışçı terapi, obezitenin neden olduğu psikolojik bozuklukları tedavi etmek için de kullanılabilir.